2η θεματική:
Κτηνοτροφία

Όπως συμβαίνει και στα περισσότερα ορεινά χωριά, γύρω μας απλώνονται παλιά χωράφια, βοσκολίβαδα και μικρά δάση, σχηματίζοντας ένα ποικίλο και όμορφο αγροδασικό τοπίο, στο οποίο η άγρια ζωή συναντιέται με τους ανθρώπους, τους οικισμούς και τα ζώα τους.

Η ορεινή, εκτατική κτηνοτροφία και ιδιαίτερα η νομαδική ή μετακινούμενη κτηνοτροφία αποτέλεσαν για αιώνες τη σημαντικότερη παραγωγική δραστηριότητα στα βουνά της Πίνδου. Χάρη σε αυτή, αναπτύχθηκαν και άκμασαν ορεινές κοινότητες, γλώσσες, τέχνες και πολιτισμοί. Άρρηκτα συνδεδεμένη με την νομαδική κτηνοτροφία είναι και η βλάχικη κοινότητα, που κυριάρχησε στην περιοχή.

Με τον όρο εκτατική κτηνοτροφία εννοούμε την παραδοσιακή άσκηση της κτηνοτροφίας, όπου τα κοπάδια από κατσίκες (αίγες), πρόβατα ή γελάδια, βόσκουν όλο, ή έστω τον περισσότερο, χρόνο στην ύπαιθρο. Με αυτόν τον τρόπο, τα ζώα τρέφονται υγιεινά και με μεγαλύτερη ποικιλία φυτών και καρπών, ζουν καλύτερα και παράγουν πολύ πιο ποιοτικά προϊόντα, γαλακτοκομικά ή κρέας. Φυσικά, η πρακτική αυτή χρειάζεται πολύ περισσότερο εργασία και χώρο από την εντατική, βιομηχανοποιημένη κτηνοτροφία, στην οποία τα ζώα ζουν έγκλειστα για όλη τη ζωή τους σε στάβλους. Για αυτό, κάτω από την πίεση του οικονομικού ανταγωνισμού, η εκτατική κτηνοτροφία έχει περιοριστεί και περιθωριοποιηθεί, την ίδια στιγμή που η παραγωγή και κατανάλωση προϊόντων κρέατος συνεχίζει να αυξάνει, προκαλώντας μεγάλη επιβάρυνση στην κλιματική κρίση και το περιβάλλον.

Η νομαδική κτηνοτροφία είναι μια παραδοσιακή μορφή εκτατικής κτηνοτροφίας, όπου τα κοπάδια μετακινούνται σε διαφορετικές περιοχές, ανάλογα με την εποχή του χρόνου. Με αυτό τον τρόπο, οι κτηνοτρόφοι εκμεταλλεύονται καλύτερα την παραγωγή του χόρτου και των καρπών και αποφεύγουν τις δύσκολες καιρικές συνθήκες κάθε τόπου. Στα ελληνικά βουνά για παράδειγμα, η πιο συνηθισμένη πρακτική είναι να βοσκούν τα κοπάδια στα πλούσια, ορεινά λιβάδια από την άνοιξη ως το φθινόπωρο, ενώ το χειμώνα, όταν τα λιβάδια αυτά καλύπτονται από χιόνι, μεταφέρονται σε χαμηλότερες, πεδινές εκτάσεις – ή, τα τελευταία χρόνια, σε στάβλους. Η μετακινούμενη κτηνοτροφία αφήνει μεγαλύτερο περιθώριο στη βλάστηση να ανακάμπτει από την πίεση της βόσκησης.

It happens with most mountain villages, we are surrounded by old fields, pastures and small forests, forming a varied and beautiful agroforestry landscape, where wildlife meets people, their settlements and their animals.

Extensive mountain livestock breeding, and especially nomadic or transhumant animal husbandry have been for centuries the most important productive activity on the Pindus mountains. By virtue of it, there developed and flourished mountain communities, languages, arts, and cultures. Inextricably linked to the transhumant livestock farming is the community of Vlachs, which became dominant in the region.