Η 11η Δεκεμβρίου έχει καθιερωθεί από το 2003 ως η Παγκόσμια Ημέρα Βουνού, για να αναδείξει τη σημασία των ορεινών οικοσυστημάτων και να ευαισθητοποιήσει για τις απειλές που αντιμετωπίζουν.

Καλύπτοντας περισσότερο από το ένα τέταρτο της χερσαίας επιφάνειας του πλανήτη και φιλοξενώντας το 15% του παγκόσμιου πληθυσμού, τα ορεινά οικοσυστήματα είναι απαραίτητα για την επιβίωση και την ευημερία των ανθρώπινων κοινωνιών. Σε τοπικό επίπεδο, η βιοποικιλότητα των βουνών είναι συχνά απαραίτητη ως πηγή εισοδήματος, διατροφής και ενέργειας. Η πλειονότητα των ποταμών ξεκινάει από ορεινές περιοχές, οι οποίοι στη συνέχεια διοχετεύουν μεγάλους όγκους νερού προς τις αντίστοιχες πεδινές περιοχές τους. Παράλληλα, η σημασία των βουνών για την διατήρηση της βιοποικιλότητας είναι υψίστης σημασίας: φιλοξενούν πάνω από το 85% των αμφιβίων, πουλιών και θηλαστικών του πλανήτη, ενώ τα μισά «θερμά σημεία βιοποικιλότητας» βρίσκονται σε ορεινές περιοχές. Τα βουνά ενισχύουν επίσης την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης, τόσο τοπικά, βοηθώντας στη σταθεροποίηση των εδαφών, όσο και σε ευρύτερο επίπεδο, απορροφώντας διοξείδιο του άνθρακα.

Στην Ελλάδα, περίπου το 70% της έκτασης της χώρας καλύπτεται από ορεινά και ημιορεινά οικοσυστήματα. Η σχέση των ανθρώπων με το ορεινό τοπίο υπήρξε ιστορικά άρρηκτα συνδεδεμένη με την παραδοσιακή εκτατική και νομαδική κτηνοτροφία, την ορεινή καλλιέργεια και την υλοτομία να αποτελούν βασικές δραστηριότητες των κοινωνιών της ελληνικής υπαίθρου. Σήμερα, οι αλλαγές των χρήσεων γης, η κλιματική κρίση, η εγκατάλειψη της υπαίθρου, και η ανεξέλεγκτη επέλαση της ενεργειακής βιομηχανίας μέσω εξορύξεων, αιολικών και φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων, υδροηλεκτρικών έργων και άλλων ενεργειακών υποδομών, απειλούν να αλλοιώσουν τα ορεινά οικοσυστήματα, την βιοποικιλότητα και τις οικολογικές διεργασίες που φιλοξενούν και την αυτονομία των ορεινών κοινοτήτων.

Η Περιβαλλοντική Οργάνωση για την Άγρια Ζωή και τη Φύση «Καλλιστώ» εργάζεται εδώ και 21 χρόνια για την προστασία των ορεινών οικοσυστημάτων, μέσω των προσπαθειών διατήρησης των μεγάλων σαρκοφάγων, με έμφαση στο λύκο και την αρκούδα. Οι ορεινές και ημιορεινές περιοχές αποτελούν τον βασικό βιότοπο των δύο ειδών, παρέχοντας την αναγκαία ποσότητα τροφικών πηγών και προσφέροντας τις προϋποθέσεις για την κάλυψη των αναγκών του ετήσιου και βιολογικού κύκλου τους (καταφύγιο, αναπαραγωγή). Η προστασία και διατήρηση των μεγάλων σαρκοφάγων δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς την προστασία των βουνών και των οικοσυστημάτων που φιλοξενούν.

Με αφορμή την ημέρα αυτή, ας αναλογιστούμε την ευθύνη που έχουμε απέναντι στην προστασία των ορεινών οικοσυστημάτων καθημερινά, στηρίζοντας και συμμετέχοντας σε πρωτοβουλίες και δράσεις για τη διατήρησή τους.